Günlük Arşiv: Apr 30, 2026

“İnsanı tatmin etmeyen bir uğultunun içinde her şeye hızlıca göz gezdirmekle yetiniyoruz.” – Johann Hari, Çalınan Dikkat Çocukluğumdan bugüne kadar pek çok teknolojinin dönüşümüne şahit oldum: Kilolarca ağırlıktaki dizüstü bilgisayarlardan tutun da, tuşlu telefonlara, ele avuca sığmayan kameralara ve ardından dokunmatik telefonlara, akıllı saatlere, mobil flört uygulamalarına ve çok çeşitli işlevi olan sosyal medyaya kadar… Bu cihazlar ve onların kullanım imkânlarının getirdiği iletişim ve etkileşim, gündelik hayatımızın işlevini dönüştürdü. En önemli dönüşüm ise, bilgiyle olan ilişkimizde ve gündelik hayatı bir performans olarak sergilememizde yaşandı. Başkalarının hayatlarıyla neden bu kadar meşgulüz? Açısı ayarlanmış ve video kayıt tuşuna basılmış bir telefonun çektiği bir sosyal...

Sert bir “mukaddes kabukla” kaplanmış bir benlik, mütedeyyin bir maskeyle örtülmüş bir yüz, yerli-milli bir ağla örülmüş bir muhit… İktidarın bütün bileşenlerine sirayet eden nasıl bir ahlak anlayışı?

Hakikat dediğimiz şey, şu garip çağda iyice yorucu bir uğraşa dönüştü. Yorucu derken, ağır bir yükü sırtlanmanın ya da meşakkatli bir yolculuğa çıkmanın getirdiği o fiziksel bitkinlikten bahsetmiyorum; daha çok, bir konuyu gerçekten anlamak için bir süre susup beklemeyi, sadece bakmayı gerektiren o ince sabırdan söz ediyorum. İnsan bu yolda önce "bilmiyorum" demeyi öğreniyor, sonra da çekine çekine "pek emin değilim" demeye başlıyor. Ancak ne yazık ki bu iki cümle artık eski itibarını yitirdi. Onların yerine daha ışıltılı, daha kestirme yargılar her yanı sarmış durumda: Ben o meseleyi “çözdüm," veya artık klasikleşen "Büyük resmi fark edin” klişeleri. Bu tip...

Ölüyü tutmak muazzam bir güç gerektirir. – Hegel Klinik yaptığımız dönemde, iki ders arası kısa bir arada, hayat deneyimi bizden daha büyük, kendi analizinde, bir o kadar da kendi gerçekliğinde olan sınıf arkadaşımız gayriihtiyari dinlediğimiz bir konuşma içinde ona kendisinin ilişkisel bir kaybını anlatan diğer arkadaşımıza dönerek; “ee yasını tuttun mu?’’ diye soruverdi. Bir teneffüs arasında gündelik bir sohbette bu kadar doğal bir şekilde duyduğumuz bu soru bizi şaşırttı. Bir gülümseme yerleşti yüzümüze. Sonrasında da “ee yasını tuttun mu?” bizimle kaldı. Bion’un grup çalışmalarında gösterdiği gibi; biri temas ederek konuştu, biri soruyu formüle etti, diğerleri şaşırarak kaydetti. Grubun üyeleri, yaşayan ortak...

Çıplak kıçın bayat idrarla ani ve buz gibi temasından daha rahatsız edici ne olabilir? Her arızalı veya berbat tuvalet, toplumsal sözleşmenin bozulmasının bir örneğini teşkil eder. Gimpelevich umumi tuvaletlerin kamusal ve politik tarihini toplumsal cinsiyet açısından ele alıyor.

Dan Nadasan, yapay zekânın hayatlarımız üzerinde yarattığı sarsıcı etkinin, görünüşün konumuyla bağlantılı olduğunu söylemekte haklı. Bu bağlamda, görünüşün sembolik anlamı ile hayali simülasyon olarak görüntüsü arasındaki farkı ortaya koymalıyız.Burada Dan Nadasan'ın muhteşem “Dissolution of Appearance and the Reign of the Small Big Other: LLMs in the Hegelo-Lacanian View” (taslak) adlı çalışmasına dayanıyorum. Simülakr bir şeyi o kadar özüne sadık kalarak taklit etmeye çalışır ki, onu o şeyin ta kendisi olarak kabul etmeye, daha doğrusu öyle olmadığını bildiğimiz halde sanki o şeyin kendisiymiş gibi onunla etkileşime girmeye sürüklenebiliriz. Dijital olarak üretilen bu yapay gerçekliğe kendimizi o kadar kaptırırız ki, bu bizi...