Günlük Arşiv: Apr 11, 2026

Trendesiniz ve karşınızda sizinle Viyana’da bir gece geçirmek isteyen bir yabancı var. Bu teklifi kabul eder misiniz? Céline kabul etti ve o trenden Jesse ile beraber indi. Ve on iki saat başlamış oldu. Richard Linklater’ın 1995 yapımı filmi Before Sunrise, sinema tarihinde anlık, geçici ve saf aşkın en içten ve konuşkan portrelerinden biri olarak parlıyor. Bir trende başlayan ve Viyana’da geçen tek bir geceye sığan bir aşk hikâyesinden çok daha fazlası o. Belki de onu, "an"ın, kaderin ve rastlantının büyüsüne dair felsefi bir deneme olarak tanımlamak daha doğru olur. Amerikalı gezgin Jesse (Ethan Hawke) ve Fransız üniversite öğrenci Céline (Julie Delpy), Budapeşte’den...

Amia Srinivasan, Oxford’daki All Souls College’de Sosyal ve Politik Teori alanında Chichele profesörüdür. İlgi alanları geniştir; ölümden ahtapotlara, soybilimden üniversiteye kadar uzanır. Yeni kitabı The Right To Sex , cinselliğin politikası üzerine soruları araştırıyor. Arzularımız toplumsal olarak inşa ediliyorsa, bunlar politik incelemeye tabi tutulmalı mıdır? Rıza kavramı, cinselliğin cinsiyet, sınıf, ırk ve iktidarla karmaşık şekilde etkileşimini yeterince incelikli biçimde kuşatabilir mi? Bu söyleşide, Adam Ferner ile pornografi, kategoriler ve böylesine narin bir konuyu analiz etmenin zorlukları üzerine konuşuyor. Röportaj anlaşılırlık amacıyla düzenlenmiştir ve bazı okuyucuların rahatsız edici bulabileceği cinsel konulara atıflar içerir. Kitabınız, cinsel arzuların nasıl inşa edildiğini ve nasıl...

İnsanlar her yıl trilyonlarca insan-olmayan canlıyı öldürüyor. Bu davranışları, pandemi ve iklim değişikliği gibi küresel sağlık ile çevre tehditlerini daha da kötüleştiriyor. Aslında bütün hayvanlar kısmen rasyonel, kısmen de irrasyonel oldukları hâlde biz, insan olmayan canlıların tümünü irrasyonel, insanların çoğunu ise rasyonel olarak görerek bu davranışı rasyonalize ediyoruz. Hayvanlara hak ettikleri şekilde davranabilmek için, onları farklı şekillerde görmeyi öğrenmeliyiz. İnsan faaliyetleriyle yeniden şekillenen bir dünyada uyum sağlamaya çalışan, ahlaken dikkate değer çıkarlara, ihtiyaçlara ve kırılganlıklara sahip bireyler olarak onlara dikkat kesilmeliyiz. Antroposen veya İnsani Yıkım İnsanlar bugün dünyanın dört bir yanında insan-olmayan hayvanları öldürüyor. Her yıl, endüstriyel hayvancılıkta 100 milyardan fazla...

Önemli bir araştırma yapmak gerçekten zor ve disiplinel, kurumsal veya ulusal politikaları değiştirmek bu içsel zorluğu azaltmayı başaramaz. Bunu zorlu kılan şey ise belirsizliğin içine dalmak. Bilim bizi mutlak aptallıkla yüzleştirir.

Kapitalizmin ışıltılı yol göstericiliği gerilerde kaldı: Zamanın nüfuzlu ülkeleri artık üçüncü dünya ülkelerinin ekonomik seviyesine gerilemiş durumda; gelişmekte olan devletler Batı'nın ilerleme vizyonuna can atıyor değiller. Geçmişe saplantıdan ve ütopik ideallere takılıp kalmaktan vazgeçerek, çevresel yıkımı bütünüyle önleyecek elverişli bir alternatif mümkün mü? Nostalji günümüzü tanımlayan bir özellik gibi görünüyor. Bariz bir şekilde dört bir yandan nostalji taşıyor: popüler kültür, moda, sanat hatta politika bile geçmişe duyulan melankolik hayranlığı, geçmişin yeniden hayat bulmasının yarattığı bulanık pusla çevrili ya da en azından bunun girişimleriyle. Yasın olmadığı bir dünyayı tahayyül etmek güç. Özneler olarak yaratılışımız bizi kolayca salıveremeyeceğimiz geçmişin hayaletlerine tutunmaya...

Yapay zekâ ile ilgili sorun onun “yapay” olması değil, düşünen veya düşünmesi gereken öznenin zihninin dışında konumlanmasıdır. Bu bakımdan yapay zekâ, İbn Rüşd’ün “ayrık zekâ”sına benzer.